Geschiedenis Werkplaats Samenvatting H9.6, 9.7, 10.2, 10.4

9.6 – het voeren van twee wereldoorlogen en verwoestingen door massavernietigingswapens

       – de betrokkenheid van burgers bij de oorlog

WO II

  • Indirecte Oorzaak:
    • revanche WO I
      • vernedert dictaat van Versailles
      • “dolkstootlegende” → verraad (democraten en communisten)
    • Hitler negeert verdrag van Versailles
      • Leger te bewapenen
      • “Wehrmacht” Rijnland binnentrekken
      • “de Anschluss”= Hitler veroverde Oostenrijk
    • Sudetenland veroveren
    • Chamberlain (Britse premier)
      • Appeasement/verzoening politiek
        • Hoopte op goed gedrag → Hitler
        • -B. te zwak om iets te doen
        • Wilde niet samenwerken met Stalin
        • *Hoogtepunt: Hitler dreigde Tsjecho-Slowakije veroveren → kreeg Sudetenland → vrede bewaren
      • VS bemoeide zich sinds 1919 niet meer met Europa
      • Stalin hielt zich afzijdig
      • As van Rome-Berlijn Italië → bondgenootschap → Hitler
        • Later ook Japan hierbij
      • Hitler viel Praag binnen en bedreigde Polen
      • 23 aug 1939:
        • Hitler sloot niet-aanvalsverdrag met Stalin (niet opnieuw 2 fronten oorlog)
        • Verdeelden samen Polen
      • Oorzaak:
        • 1 sept 1939: Duitse leger viel Polen binnen
          • Frankrijk + Engeland verklaarden nu de oorlog aan Duitsland
        • Volgorde oorlogen/veroveringen:
  1. China
  2. Ethiopië
  3. Albanië
  4. Praag
  5. blitzkrieg (Polen, Denmerken+Noorwegen, Nederland+Berlgië+Frankrijk)
  6. Balkan
  7. operatie Barbarossa (aanval SU)
  8. Pearl Harbor (Japaners)
  9. oorlog VS
  10. 1942 aanval Zuid-Rusland
  11. verloor grootste slag…
  12. SU wint→Koersk
  13. D-Day
  14. Hitler zelfmoord
  15. Berlijn valt
  16. Duitsland geeft zich over
  17. Japan geeft zich over
  1. Rijnland
  2. Oostenrijk
  3. Tsjecho-Slowakije

 

  • Meer een totale oorlog dan WO I
    • 5x zoveel doden
      • WO I meeste militaire → WO II helft burger
    • Verwoesting ongekend
      • bombardementen creëerden vuurzeeën en erger (atoombom)
      • (machine)wapens waren krachtiger
    • Groter deel v/d maatschappij vocht mee
      • Militaire waren jonger en ouder (D.)
      • Dwangarbeiders uit andere landen zorgde voor productie (D.)
    • Wreedheden oostfront: oosten meer communisten en andere “untermenschen”
DuitslandSU
Buitenland
  • Leningrad omsingeld
    • stad kapot schieten, bevolking uithongeren
  • gevangengenomen soldaten → uitgehongerd of geëxecuteerd
  • untermenschen/subversieve elementen (=joden/communisten/zigeuners/etc.) geliquideerd
  • Duitse/Poolse/Baltische krijgsgevangen naar werkkampen (vermoord)
  • Rode leger trok eind v/d oorlog plunderend/moordend/verkrachtend rond
Binnenland
  • SS liquideerden untermenschen
  • eigen militaire slecht behandeld
  • familie → deserteurs gearresteerd

 

  • Japanse wreedheden
    • Veroverden gebieden/vermoorden/verkrachten
    • Indonesië bevrijders → werkelijkheid 2,5 mln doden

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

9.7 – racisme, discriminatie en genocide, in het bijzonder op joden

Joden

  • Door romeinen verdreven en daardoor in heel Europa terecht gekomen
  • Jaloezie
    • Mochten geen ambachten uitoefenen werden handelaar/geldwisselaar → verdienen ze goed geld en werden ze door de bevolking alleen maar meer gehaat
    • Veel minder vaak ziek → volgens godsdienst rein leven
  • 1800 gelijke burgerrechten
  • Aanhangen communisme → revolutionaire gezien → extra haat

Holocaust=

  • Begin (→meningen verschillen)
    • Kristallnacht
    • Rassenwetten van Neurenberg
  • Moord op joden WO II
  • Genocide (=volkerenmoord/systematisch uitroeien van een volk)
  • Brandoffer (grieks)
  • Shoah (joden)
  • Toppunt racisme/discriminatie
    • Hitler speelde in op de gevoelens van de mensen en de eeuwen oude gedachte over joden → joden vroeger als
      • Moordenaars van Christus
      • Opeten van christenkinderen
      • Vergiftigen van drinkwater
    • Gevolg:
      • Pogrom= uitbarsting → Jodenhaat

Proces

  • Machtsovername → nazi’s:
    • joden getreiterd
    • beperkingen
  • doodschieten niet efficiënt→ vernietigingskampen (gaskamers)

Endlosung=

  • Massamoord op joden
  • Joodse probleem
  • Definitieve oplossing

 

 

Hoofdstuk 10.2 – Koude Oorlog

Uitleg naam ijzeren gordijn: http://nl.de-koude-oorlog.wikia.com/wiki/Het_Ijzeren_Gordijn

Uitleg verloop WO II: http://users.telenet.be/woii/nieuwe_pagina_1.htm

 

Tijdens WO II

Samenwerken en overleg (VS en SU) → Jalta

  • Churchill, Roosevelt en Stalin → VN oprichten (geleid door Veiligheidsraad)
  • Stalin mocht grenzen SU westen opschuiven
  • Landen → Rode Leger bevrijdt → invloedsferen van SU
  • Stalin: daar vrije verkiezingen
  • Duitsland verdeeld bezettingszones (Berlijn ook apart verdeeld)

Na WO II

Grimmige sfeer tussen overwinnaars

 

Grote Lijnen

Indirecte oorzaak

  • VS en SU veel sterker → rest
  • Ideologische tegenstelling

Oorzaak:

Conferentie van Potsdam (juli 1945) → Truman: ‘VS heeft atoombom’

Gevolg:

  • strijd om macht uit angst voor elkaar (VS en SU)
    • wapenwedloop
    • VS: containmentpolitiek (indammen) door Truman → Marshallplan= geld voor wederopbouw:
      • Mensen financieel beter laten krijgen → niet voor gelijkheid kiezen (communisme)
      • Geen geweld want dat kan leiden tot WOIII
      • In ruil voor de lening moeten landen rente betalen en goederen in de VS kopen
    • SU: Verspreiden communisme
  • Blokvorming
    • IJzeren gordijn (=grens midden in Europa)
      • BRD Westen/VS: kapitalisme en democratie → vrije westen
        • Oprichting NAVO= militaire bondgenootschap tussen VS en West-Europa
      • DDR → SU: communistisch → Oostblok
        • Oprichting Warschaupact= militair verbond → communistische landen → Oost-Europa
      • (1948/49) Blokkade v Berlijn door Russen → niet meer bevoorraadt kon worden
        • Gevolg: geallieerden positief bij Duitsers omdat ze geholpen hadden in deze tijd
      • (1961)Berlijnse Muur= symbool v/d Koude Oorlog en Duitse + Europese deling
        • Omdat: Afscheiding → men werd 28 jaar gescheiden → goed beeld uit de Koude Oorlog symboliseert:
Indirect gevolg

(rijke westen→VS (leider) versus communistische Oosten→SU (leider))

  • Oorzaak Berlijnse muur:
    • Oost Berlijn liep leeg
    • West-Berlijners goedkoop goederen inkopen in Oost-Berlijn

 

Paniek VS

Moa macht in China (communist) + SU→atoombom

Gevolg:

  • Containment ook in Azië
  • Communistisch Noord-Korea geholpen door SU + China aanval → Zuid-Korea (VS hielp Zuid-Korea)

Indirect gevolg:

 

Cubacrisis

Russen hadden lanceerinstallatie → kernrakketen op cuba staan gericht op Amerika. Kennedy dreigde met een kernoorlog als Rusland niet weghaalden.

Oorzaak

Communist Castro aan de macht in Cuba

Gevolg

Kennedy dreigde met een atoomoorlog

 

Ontspanning

  • wapenwedloop ging door
  • containmentpolitiek/communisme verspreiden ging door (Vietnam)

Oorzaak

SU: haalde raketinstallatie weg

VS: liet Castro met rust

 

Opnieuw Spanning

Angst → Nucleaire holocaust:

  • letterlijk kernwapen/atoom splitsing brandoffer
  • bouw middellangeafstandsraketten SU + NAVO
  • VS buiten bereik raketten
  • VS bouw ruimteschild
  • Reagan wekte de indruk dat hij op confrontatie uit was

Oorzaak

Gevolg

Protesten tegen kernwapens

 

Einde Koude Oorlog

1985: Rusland wil  Koude Oorlog beëindigen → officieel voorbij op 4 dec 1989

  1. Wapenwedloop te duur (communistische landen → economische problemen)
  2. Problemen SU vanaf 1990:
  3. “war on terror”= reactie van president Bush jr. op 9/11

Na Koude Oorlog

      • Staten scheiden zich af
      • 1991 SU opgeheven

10.3

1948 West-Europa → welvaart

  • Schaarste/soberheid vervangen door consumptiemaatschappij (=samenleving gericht → produceren + verkopen grote hoeveelheden (consumptie)goederen)
    • Oorzaak:
      1. Technologische ontwikkelen (koelkast/stofzuiger/douche/wasmachine)
      2. Economische groei (industrie/internationale handel/overheidsuitgaven)
    • Gevolg:
      1. Stijging gebruik genotsmiddelen (koffie/wijn/bier)
      2. Stijging vakanties buitenland
      3. Stijging aantal auto’s en tv’s in gezinnen
    • Indirect gevolg:
      1. Ontstaan verzorgingsstaat
        • Niet alleen verantwoordelijk veiligheid → ook welzijn v/d burgers
        • Streven:
          • volledige werkgelegenheid
          • rechtvaardige inkomensverdeling
          • sociale zekerheid
          • onderwijs
          • gezondheidszorg

christendemocratie

  • kort na WO II ontstaan

 

……………..

 

 

10.4 – de eenwording van Europa

Europese eenwording → want:

  • (begon 1950 → Frans-Duitse samenwerking)
  • Amerika → voor West-Europese gemeenschap
  • Duitsland: respectabel voor rest van Europa → zou positief gevolg hebben:
    • Duitsland meer aanzien
    • Veiligheid
    • Welvaart
    • Stabiele democratie
  • Frankrijk (Schuman) → plan= Staal + steenkool gemeenschappelijk
    1. Staal was belangrijkste grondstof (wapenindustrie)
    2. Steenkool was belangrijkste energiebron
  • Indirecte oorzaak
    1. Oorlog/conflict situatie
  • Oorzaak:
    • Frankrijk + Duitsland → zwak → wereldoorlogen
  1. Verdediging tegen SU
  2. Economisch herstel in Europa
  3. Versterken democratische krachten
  4. Behoudt v/d vrede
  • Gevolg:
    • Door economische groei Duitsers toch voor “westbindung”
    • Oprichting EGKS
      • Leden 1951: Fr., Du. + It., NL, Belg., Lux.
    • Indirect gevolg:
      • Oprichting EEG
        • Andere sectoren gemeenschappelijk bestuur lidstaten→ o.a. landbouw
        • Vrije handel tussen EEG landen
        • Europese Comissie = Dagelijks bestuur v/d EEG
        • Europees Parlement = Parlement v/d EEG
        • Europese Raad = regeringsleiders → belangrijkste beslissingen
          • Elke land vetorecht (consensus)
        • Landen minder onafhankelijk → wetten/regels
          • Gemaakt→Raad van Ministers (=vakministers v/d lidstaten)
        • Leden 1973: G.-B., Ierland, Denm.
        • *Leden 1980: Griek., Spanje, Portugal
          • *wanneer zij hun dictatuur vervingen door democratie
  • 1985: Verdrag van Schengen
    • Lux., Fr., Du., NL., Belg.
    • Grenscontroles afschaffen
    • Later meer landen

 

  • 1986: lidstaten → vorming 1 Europese markt
    • Sommige zijn van mening dat hierdoor veel nationalen kenmerken verdwenen
  • 1992: Verdrag van Maastricht/EU-verdrag
    • Gevolg
      • EU ipv EEG
      • gezamenlijke veiligheid
      • gezamenlijke munt
    • uitbereiding EU
      • voordeel
        • goed voor de democratie
      • nadeel
        • lastig door vele leden + welvaartsverschillen
        • vetorecht → compromissen
          • na 2004: Europese grondwet → vetorecht beperkt

 

 

Bijlage Tijdlijn:

1933: Hitler rijkskanselier

1934: Hitler rijkspresident

  • Führer
  • Operbevelhebber leger

1935:

  • plebisciet v/h Saarland (Duitse volksstemming)
  • rassenwetten → Neurenbergen

1936: remillitarisering → Rijnland

1938:

  • Anschluss → Oostenrijk (werd provincie v. Duitsland)
  • Conferentie v. München
    • Hitler → Duitsland
    • Mussolini → Italië
    • Daladier → Frankrijk
    • Chamberlain → Engeland
  • kristallnacht

1939:

  • Duitsland → bezetting Tsjechië
  • Slowakijke onafhankelijk + bondgenoot Duitsland
  • 23 aug: Molotov- von Ribbentroppact
    • =niet aanvalsverdrag Duitsland en SU
    • verdeling Polen
    • SU: verdeling baltische Staten + Finland
  • 1 sep: Duitse aanval → Polen (begin WO II)

1940:

  • Maart: Duitsland aanval → Denemarken + Noorwegen
  • April: Engelse troepen → noorwegen
  • 10 mei: Duitsland aanval→ NL, B, Lux en Fr
  • 13 mei: bombardement v. Rotterdam
  • 15 mei: Nederland capituleert
  • Juni: B + Fr capituleren
  • Juli/augustus
    • “Battle of Britain” (Royal Air Force vs. Luftwaffe)

1941:

  • 22 juni: Operatie Barbarossa (=duitse aanval op SU)
    • Barbarossa= baard + rood= roodbaard (duitse keizer)
    • Blitzkrieg (=snel overwinning) → mislukt (winter)
  • 7 dec: Japanse aanval Pearl Harbor
  • 7 dec: Duitsland verklaart VS oorlog

1942:

  • (hervatting barbarossa) Duitse aanval → Kaukasus
  • 20 jan conferentie van Wannsee

1943: slag bij Stalingrad → duitse 6e leger capituleert (=keerpunt → oorlog)

 

1944:

  • Geallieerde aanval Normandië / D-Day / Operatie Overlord

1945-1949:

  • Stalin communistisch dictatuur

1945:

  • Feb: conferentie van Jalta
    • Oprichting VN
  • 8 mei: Duitsland capituleert
  • 6/9 aug: atoombom Hinoshina
  • 15 aug: Japan capituleert
  • Conferentie van Potsdam → begin blokvorming

1947: Trumandoctrine (=containment politiek)

1948/1949: blokkade Berlijn → Russen

1949:

  • Oprichting BRD / DDR
  • Oprichting NAVO
  • Russische atoombom
  • China communistisch

1953:

  • Dood Stalin → Chroestjov opvolger

1955:

  • Oprichting Warschaupact

1961: Bouw Berlijnse muur

1962: Cubacrisis

1965-1973: Vietnamoorlog

1975: (heel) Vietnam communistisch

1985: Gorbatjov president SU en Reagan VS

1987: wappenakkoord → ¾ kernwapens vernietigd + stonden niet meer op elkaar gericht

1989:

  • val Berlijnse muur
  • einde communistische besturen

1990:

  • hereniging van Duitsland (geen DDR/BRD)

1991: SU valt uiteen

 

 

 

 

Geef een reactie